Беларуская лiтаратура
10 класс
·
§ 3
Францішак Багушэвіч
Содержание
Главное за минуту
Францішак Багушэвіч - паэт, празаік, публіцыст і адзін з ключавых аўтараў новай беларускай літаратуры XIX стагоддзя. Яго зборнікі «Дудка беларуская» і «Смык беларускі» сцвярджалі годнасць беларускага слова, а творы паказвалі жыццё селяніна, сацыяльную няроўнасць і пошук праўды.
Что нужно понять
- Францішак Багушэвіч жыў у 1840-1900 гадах; яго дзяцінства звязана з Кушлянамі.
- Падчас паўстання 1863-1864 гадоў ён удзельнічаў у баявых дзеяннях, быў паранены і пасля вымушаны жыць па-за радзімай.
- Пасля юрыдычнай адукацыі Багушэвіч працаваў следчым, а пасля вяртання ў Вільню - адвакатам.
- У 1891 годзе ў Кракаве выйшла «Дудка беларуская» пад псеўданімам Мацей Бурачок.
- У 1894 годзе выйшаў «Смык беларускі» пад псеўданімам Сымон Рэўка з-пад Барысава.
- У прадмове да «Дудкі беларускай» пісьменнік абгрунтоўваў каштоўнасць беларускай мовы і яе права на літаратурнае выкарыстанне.
- У паэме «Кепска будзе!» праз лёс Аліндаркі паказаны канфлікт чалавека з несправядлівымі грамадскімі і бюракратычнымі парадкамі.
Видео
Главное по теме
Багушэвіч зрабіў беларускую мову паўнавартасным сродкам аўтарскай літаратуры, звярнуўся да жыцця народа з пазіцый рэалізму і паўплываў на далейшае развіццё нацыянальнага пісьменства.
Ключевые понятия
рэалізм
Літаратурны метад і напрамак, заснаваны на праўдзівым адлюстраванні рэчаіснасці і ўвазе да тыповых характараў і абставін.
псеўданім
Імя, якім аўтар падпісвае творы замест уласнага; Багушэвіч карыстаўся, у прыватнасці, імёнамі Мацей Бурачок і Сымон Рэўка з-пад Барысава.
Как это работает
Беларуская мова мела абмежаваны статус у друкаванай культуры XIX стагоддзя.
Багушэвіч пісаў і выдаваў па-беларуску, а ў прадмовах абараняў вартасць мовы.
Яго кнігі спрыялі ўмацаванню беларускай мовы як мовы аўтарскай літаратуры.
Вопыт сутыкнення простага чалавека з сацыяльнай няроўнасцю і бюракратычнай сістэмай.
У творах пісьменнік ствараў рэалістычныя вобразы сялян і паказваў іх канфлікты з грамадскімі парадкамі.
У беларускай літаратуры выразна развіўся крытычны погляд на рэчаіснасць.
Что нужно запомнить
- 1840-1900 - гады жыцця Францішка Багушэвіча.
- «Дудка беларуская» выйшла ў 1891 годзе, «Смык беларускі» - у 1894 годзе.
- Псеўданімы пісьменніка: Мацей Бурачок і Сымон Рэўка з-пад Барысава.
Проверь себя
Вопрос 1 из 3
Пад якім псеўданімам выйшла «Дудка беларуская»?
«Дудка беларуская» была выдадзена пад псеўданімам Мацей Бурачок.
Вопрос 2 из 3
Што Багушэвіч абгрунтоўваў у прадмове да «Дудкі беларускай»?
Прадмова сцвярджала значнасць беларускай мовы і яе права быць мовай літаратуры.
Вопрос 3 из 3
Які твор звязаны з вобразам Аліндаркі?
Аліндарка - галоўны герой паэмы «Кепска будзе!».