Беларуская лiтаратура
10 класс
·
§ 1
Францыск Скарына
Содержание
Главное за минуту
Францыск Скарына - беларускі першадрукар, перакладчык, асветнік і гуманіст эпохі Адраджэння. У Празе ў 1517-1519 гадах ён выдаў 23 ілюстраваныя кнігі Бібліі, а ў Вільні - «Малую падарожную кніжку» і «Апостал». Яго прадмовы, пасляслоўі і вершаваныя спробы спалучалі асветніцкія, маральныя і літаратурныя задачы.
Что нужно понять
- Дакладныя даты жыцця Скарыны не ўстаноўлены; у падручніку падаецца: каля 1490 - каля 1551.
- У 1517-1519 гадах у Празе ён выдаў 23 ілюстраваныя кнігі Бібліі пад агульнай назвай «Бивлия руска».
- У Вільні выйшлі «Малая падарожная кніжка» ў 1522 годзе і «Апостал» у 1525 годзе.
- Да біблейскіх кніг Скарына дадаў прадмовы, пасляслоўі, каментарыі і глосы, каб дапамагчы чытачу зразумець тэкст.
- У прадмовах ён разважаў пра адукацыю, маральнасць, любоў да радзімы, сэнс жыцця і карысць навукі.
- Скарына стаў адным з пачынальнікаў беларускага вершаскладання і выкарыстоўваў сілабічныя прынцыпы.
- Яго дзейнасць паказвае гуманістычнае разуменне чалавека як асобы, здольнай да самаўдасканалення і карыснай працы для грамадства.
Видео
Главное по теме
Скарына праз кнігадрукаванне, пераклад і аўтарскія тэксты зрабіў кнігу больш даступнай і сцвердзіў каштоўнасць ведаў, роднай мовы, чалавечай годнасці і служэння сваёй зямлі.
Ключевые понятия
глоса
Тлумачэнне незразумелага або іншамоўнага слова, змешчанае побач з асноўным тэкстам.
сілабічнае вершаскладанне
Сістэма вершаскладання, у якой істотная колькасць складоў у радку і размяшчэнне паўз, а рыфма не з'яўляецца абавязковай.
Как это работает
Імкненне зрабіць біблейскі тэкст зразумелым шырокаму колу чытачоў.
Скарына суправаджаў выданні прадмовамі, пасляслоўямі, каментарыямі і глосамі.
Чытач атрымліваў не толькі тэкст, але і тлумачэнні, якія дапамагалі яго асэнсаваць.
Гуманістычны погляд на чалавека і высокае значэнне адукацыі.
У прадмовах Скарына звязваў веды, маральнасць і служэнне грамадству.
Яго кнігі набылі не толькі рэлігійнае, але і асветніцкае, філасофскае і культурнае значэнне.
Что нужно запомнить
- 1517-1519 - пражскія выданні 23 кніг Бібліі.
- 1522 - «Малая падарожная кніжка» ў Вільні; 1525 - «Апостал».
- Прадмовы і пасляслоўі Скарыны - важная частка яго літаратурнай і асветніцкай спадчыны.
Проверь себя
Вопрос 1 из 3
Што Скарына выдаў у Празе ў 1517-1519 гадах?
У падручніку адзначана, што ў Празе Скарына выдаў 23 ілюстраваныя кнігі Бібліі.
Вопрос 2 из 3
Для чаго Скарына выкарыстоўваў глосы?
Глосы тлумачылі незразумелыя або іншамоўныя словы і палягчалі чытанне.
Вопрос 3 из 3
Якая рыса найбольш адпавядае гуманістычнай пазіцыі Скарыны?
У прадмовах Скарына падкрэсліваў каштоўнасць чалавека, навукі, самаўдасканалення і карыснай працы.