Беларуская лiтаратура
10 класс
·
§ 11
Змітрок Бядуля
Содержание
Главное за минуту
Змітрок Бядуля развіваў беларускую прозу, узбагачаў яе жанры і мову. У апавяданні «Бондар» праз лёс майстра Данілы ён разважае пра прызначэнне мастацтва, ахвярнасць творчасці і канфлікт паміж духоўнай прыгажосцю і ўтылітарным поглядам на працу.
Что нужно понять
- Змітрок Бядуля, сапраўднае імя Самуіл Плаўнік, жыў у 1886-1941 гадах і быў адным з актыўных удзельнікаў развіцця новай беларускай літаратуры.
- У яго творчасці паслядоўна з'яўляліся імпрэсіі, абразкі, навелы, апавяданні, аповесці і раман.
- Зборнік «Абразкі» выйшаў у 1913 годзе, а апавяданне «Бондар» было надрукавана ў 1920 годзе.
- У «Бондары» спалучаюцца лірычны пачатак і эпічная форма, а сцісласць і канцэнтрацыя на галоўным надаюць твору рысы прыпавесці.
- Галоўная праблема «Бондара» - адносіны мастака і грамадства, духоўнай патрэбы ў прыгажосці і практычнага погляду на вынік працы.
- Даніла ўспрымае рамяство як творчасць, таму абыякавасць да мастацкай якасці яго працы раніць яго прафесійную годнасць.
- Бядуля стаў адным з распрацоўшчыкаў беларускай літаратурнай казкі і ўплываў на развіццё беларускай літаратурнай мовы.
Видео
Видео скоро появится
Материалы по теме уже доступны, а видео добавим позже.
Главное по теме
Для Бядулі мастацтва мае духоўную каштоўнасць, а сапраўднае майстэрства патрабуе таленту, працы, унутранай адданасці і здольнасці бачыць прыгажосць.
Ключевые понятия
Імпрэсія
Невялікі празаічны або вершаваны твор, у якім момант жыцця перадаецца разам з эмоцыямі, пачуццямі і ўражаннямі аўтара.
Абразок
Кароткая замалёўка са слаба разгорнутым сюжэтам або без яго, дзе асабліва важныя вобразнасць, экспрэсія і настрой.
Навела
Апавядальны жанр з напружаным дзеяннем, лаканічным паказам перажыванняў і часта нечаканым фіналам.
Бондар
Майстар, які вырабляе ёмістасці і посуд з дрэва.
Как это работает
Даніла імкнецца не толькі зрабіць карысную рэч, але і ўвасобіць у працы прыгажосць.
Ён укладвае ў выраб творчае натхненне і прафесійнае майстэрства.
Рамяство становіцца для героя мастацтвам і часткай яго духоўнага жыцця.
Пані і частка аднавяскоўцаў ацэньваюць працу найперш з практычнага пункту гледжання.
Яны не разумеюць мастацкай каштоўнасці таго, што стварае Даніла.
Герой перажывае абразу і расчараванне, бо яго высокія памкненні застаюцца незаўважанымі.
Что нужно запомнить
- «Бондар» - твор пра майстра, мастацтва і патрэбу чалавека ў прыгажосці.
- Бядуля развіваў некалькі жанраў беларускай прозы, ад лірычнай мініяцюры да рамана.
- У творчасці пісьменніка важныя пачуццё, эстэтычная выразнасць і ўвага да ўнутранага стану чалавека.
- Мова твораў Бядулі стала часткай развіцця беларускай літаратурнай мовы.
Проверь себя
Вопрос 1 из 3
Што з'яўляецца галоўнай праблемай апавядання «Бондар»?
Твор разважае пра мастака, майстэрства, прыгажосць і непаразуменне з боку навакольных.
Вопрос 2 из 3
Чаму Данілу асабліва раніць рэакцыя пані?
Для Данілы праца - творчасць, таму абыякавасць да яе прыгажосці закранае яго прафесійную годнасць.
Вопрос 3 из 3
Які жанр характарызуецца лаканізмам, напружаным дзеяннем і ўвагай да перажыванняў героя?
Такія рысы падручнік называе характэрнымі для навелы.