Перейти к содержимому
10 класс
НОВОЕ
Новости
Новости сайта
Тарифы
Беларуская мова 10 класс · § 6

Вымаўленне галосных і зычных гукаў

Содержание
Главное за минуту

Арфаэпічныя нормы беларускай літаратурнай мовы вызначаюць вымаўленне галосных, зычных і іх спалучэнняў. Да асноўных з’яў належаць аканне, яканне, змены гукаў [і] і [у], асаблівасці вымаўлення [г] і зычных спалучэнняў.

Что нужно понять

  • Аканне: пасля цвёрдых і зацвярдзелых зычных у ненаціскных складах [о] і [э] пераходзяць у [а].
  • Яканне: пасля мяккіх зычных у першым пераднаціскным складзе [о] і [э] вымаўляюцца як [а].
  • Яканне звычайна адсутнічае ў запазычаных словах і пасля г, к, х.
  • Пасля цвёрдага зычнага пры злітным вымаўленні на месцы пачатковага [і] можа гучаць [ы].
  • Ненаціскны [у] пасля галоснага перад зычным вымаўляецца як [ў].
  • Звычайны беларускі [г] - працяглы, фрыкатыўны; выбухны [г] сустракаецца ў пэўных словах.
  • Спалучэнні дч і тч могуць вымаўляцца як [ч], дц і тц - як [ц], зж - як [ж], зш і сш - як [ш].

Видео

Превью видео по теме «Вымаўленне галосных і зычных гукаў» - Беларуская мова, 10 класс 10:14
Видео доступно после бесплатной регистрации.

Скачать к теме

Материалы по теме доступны после бесплатной регистрации.

Главное по теме

Літаратурнае вымаўленне мае ўласныя правілы, якія трэба ўлічваць нават тады, калі гукавая форма слова адрозніваецца ад напісання.

Ключевые понятия

Арфаэпічныя нормы Правілы ўзорнага літаратурнага вымаўлення гукаў і іх спалучэнняў.
Аканне Вымаўленне [а] на месцы ненаціскных [о], [э] пасля цвёрдых і зацвярдзелых зычных.
Яканне Вымаўленне [а] на месцы [о], [э] пасля мяккіх зычных у першым складзе перад націскам.
Фрыкатыўны [г] Працяглы спосаб вымаўлення беларускага гука [г].
Выбухны [г] Спосаб вымаўлення [г], уласцівы асобным словам і спалучэнням.

Как это работает

Ненаціскное становішча [о] або [э] пасля цвёрдага зычнага Спрацоўвае аканне У вымаўленні з’яўляецца [а].
Зычныя збліжаюцца ў маўленчай плыні Гукі ў спалучэнні прыпадабняюцца або зліваюцца Вымаўленне спалучэння адрозніваецца ад літарнага запісу.

Что нужно запомнить

  • Вымаўленне і напісанне не заўсёды супадаюць.
  • Для сумнеўных выпадкаў карыстайцеся арфаэпічным слоўнікам.

Проверь себя

Вопрос 1 из 5

Што такое аканне?

Аканне: пасля цвёрдых і зацвярдзелых зычных у ненаціскных складах [о] і [э] пераходзяць у [а].
Вопрос 2 из 5

У якім становішчы адбываецца яканне?

Яканне: пасля мяккіх зычных у першым пераднаціскным складзе [о] і [э] вымаўляюцца як [а].
Вопрос 3 из 5

Як звычайна вымаўляецца беларускі [г]?

Звычайны беларускі [г] - працяглы, фрыкатыўны; выбухны [г] сустракаецца ў пэўных словах.
Вопрос 4 из 5

Як вымаўляецца спалучэнне дч у адпаведных словах?

Спалучэнні дч і тч могуць вымаўляцца як [ч], дц і тц - як [ц], зж - як [ж], зш і сш - як [ш].
Вопрос 5 из 5

Як вымаўляецца ненаціскны [у] пасля галоснага перад зычным?

Ненаціскны [у] пасля галоснага перад зычным вымаўляецца як [ў].