Беларуская лiтаратура
10 класс
·
§ 4
Цётка
Содержание
Главное за минуту
Цётка, Алаіза Пашкевіч, - паэтка, празаік, публіцыстка і асветніца пачатку XX стагоддзя. Яна ўдзельнічала ў беларускім грамадскім і выдавецкім жыцці, стварала рэвалюцыйную, патрыятычную і філасофскую лірыку, прозу, публіцыстыку і навучальныя тэксты для дзяцей.
Что нужно понять
- Цётка - літаратурны псеўданім Алаізы Пашкевіч, якая жыла ў 1876-1916 гадах.
- Яна вучылася ў Санкт-Пецярбургу, Кракаве і Львове, цікавілася беларускай культурай і даследавала батлейку.
- Цётка ўдзельнічала ў выданні беларускіх газет і часопісаў, у тым ліку была звязана з «Нашай доляй», «Нашай нівай» і «Лучынкай».
- У 1906 годзе выйшлі яе зборнікі «Скрыпка беларуская» і «Хрэст на свабоду».
- У вершы «Мора» народная рэвалюцыя перадаецца праз разгорнуты алегарычны вобраз стыхіі.
- Вершы «Вера беларуса» і «Мае думкі» звязваюць асабістае пачуццё з лёсам народа, мовай, радзімай і адказнасцю чалавека.
- «Першае чытанне для дзетак беларусаў» аб'ядноўвала кароткія аўтарскія і фальклорныя тэксты і служыла асветніцкай мэце.
Видео
Видео скоро появится
Материалы по теме уже доступны, а видео добавим позже.
Главное по теме
Творчасць Цёткі спалучыла грамадзянскую актыўнасць, народна-паэтычную традыцыю, моцную лірычнасць і асветніцкую працу, пашырыўшы жанравыя і мастацкія магчымасці беларускай літаратуры.
Ключевые понятия
танічнае вершаскладанне
Сістэма вершаскладання, у якой істотнай з'яўляецца аднолькавая колькасць моцных націскаў у радках, а прамежкі паміж імі могуць адрознівацца.
мастацкая дэталь
Выразная падрабязнасць твора, якая нясе істотны сэнс, дапамагае раскрыць вобраз або эмацыянальны стан.
пракламацыя
Агітацыйны лісток грамадска-палітычнага зместу, прызначаны для шырокага распаўсюджвання.
Как это работает
Грамадскія падзеі пачатку XX стагоддзя і актыўная пазіцыя пісьменніцы.
Цётка стварала вершы і прозу з выразным грамадзянскім гучаннем, а некаторыя тэксты распаўсюджваліся як пракламацыі.
Яе літаратура стала часткай грамадскага і нацыянальна-культурнага руху свайго часу.
Імкненне падтрымліваць беларускую адукацыю і чытанне.
Цётка стварала навучальныя і публіцыстычныя матэрыялы, у тым ліку «Першае чытанне для дзетак беларусаў».
Літаратурная праца атрымала выразны асветніцкі і педагагічны кірунак.
Что нужно запомнить
- Цётка - псеўданім Алаізы Пашкевіч.
- 1906 - выхад зборнікаў «Скрыпка беларуская» і «Хрэст на свабоду».
- Для паэзіі Цёткі характэрныя фальклорныя вобразы, дынамічны рытм, паўторы, звароты і сімвалічна-алегарычныя карціны.
Проверь себя
Вопрос 1 из 3
Хто стаіць за псеўданімам Цётка?
Цётка - літаратурны псеўданім Алаізы Пашкевіч.
Вопрос 2 из 3
Які вобраз арганізуе алегарычны сэнс верша «Мора»?
У вершы стыхія мора становіцца алегарычным вобразам народнага ўзрушэння.
Вопрос 3 из 3
Якое выданне Цёткі мела выразную навучальную накіраванасць?
«Першае чытанне для дзетак беларусаў» складалася з кароткіх тэкстаў для дзіцячага чытання і навучання.