Беларуская лiтаратура
10 класс
·
§ 10
Максім Гарэцкі
Содержание
Главное за минуту
Максім Гарэцкі - празаік, літаратуразнавец і адзін з наватарскіх аўтараў беларускай літаратуры першай трэці XX стагоддзя. У яго прозе рэалістычны аналіз жыцця спалучаецца з мадэрнісцкімі, лірыка-экспрэсіўнымі прыёмамі. Ён развіваў сацыяльна-псіхалагічную, філасофскую, ваенную і гістарычную прозу.
Что нужно понять
- Максім Гарэцкі жыў у 1893-1938 гадах; літаратурны дэбют «У лазні» адбыўся ў 1913 годзе.
- У ранняй прозе ён паказваў адукаваную вясковую моладзь, яе разрыў паміж вёскай і горадам, навукай і традыцыйным жыццём.
- Яго мастацкая манера спалучала рэалістычны і мадэрнісцкі, лірыка-экспрэсіўны падыходы.
- У падручніку Гарэцкі згадваецца сярод аўтараў, у творчасці якіх праявіліся сімвалісцкія і экспрэсіянісцкія тэндэнцыі.
- Ваенны досвед стаў асновай для антываеннай і дакументальна насычанай прозы; у «Літоўскім хутарку» вайна разбурае мірнае жыццё сям'і і абясцэньвае чалавечую асобу.
- «Дзве душы» раскрываюць раздвоенасць Ігната Абдзіраловіча і яго стаўленне да рэвалюцыі, гвалту і нацыянальнага выбару.
- Гарэцкі працаваў і як літаратуразнавец: яго «Гісторыя беларускае літэратуры» стала важным крокам у сістэмным вывучэнні нацыянальнага пісьменства.
Видео
Видео скоро появится
Материалы по теме уже доступны, а видео добавим позже.
Главное по теме
Гарэцкі абнавіў беларускую прозу, злучыўшы рэалістычнае назіранне з мадэрнісцкім пошукам, паглыбленай псіхалогіяй і інтэлектуальнымі пытаннямі пра асобу, вайну, гісторыю і нацыянальную самасвядомасць.
Ключевые понятия
мадэрнізм
Комплекс новых мастацкіх пошукаў, скіраваных на пераадоленне традыцыйных канонаў і тыповасці; у літаратуры ён ахоплівае, у прыватнасці, сімвалізм, імпрэсіянізм і неарамантызм.
аўтабіяграфізм
Выкарыстанне ў мастацкім творы фактаў, уражанняў і перажыванняў з асабістага жыцця пісьменніка.
дакументалізм
Уключэнне ў мастацкі тэкст рэальных падзей, фактаў, сведчанняў або дакументальнай асновы.
Как это работает
Імкненне выйсці за межы толькі традыцыйнага рэалістычнага апісання.
Гарэцкі спалучаў дакладнае назіранне за жыццём з лірычнай экспрэсіяй, сімвалічнасцю і інтэлектуальнай праблематыкай.
Беларуская проза атрымала новыя мадэрнісцкія і псіхалагічныя магчымасці.
Асабісты вопыт Першай сусветнай вайны.
Пісьменнік звярнуўся да лёсу звычайнага чалавека на вайне, дакументальных назіранняў і маральнай адказнасці за гвалт.
У яго прозе сфарміраваўся моцны антываенны і гуманістычны пафас.
Патрэба асэнсаваць гісторыю і развіццё беларускай літаратуры.
Гарэцкі сістэматызаваў матэрыял і займаўся літаратурна-гістарычным даследаваннем.
Яго праца спрыяла станаўленню беларускага літаратуразнаўства як сістэмнай навуковай галіны.
Что нужно запомнить
- 1893-1938 - гады жыцця Максіма Гарэцкага.
- 1913 - літаратурны дэбют з апавяданнем «У лазні».
- Для Гарэцкага характэрна спалучэнне рэалізму з мадэрнісцкімі, лірыка-экспрэсіўнымі пошукамі.
Проверь себя
Вопрос 1 из 3
Які твор стаў літаратурным дэбютам Максіма Гарэцкага ў 1913 годзе?
У падручніку «У лазні» названа літаратурным дэбютам Гарэцкага 1913 года.
Вопрос 2 из 3
Якая рыса найбольш дакладна характарызуе мастацкі метад Гарэцкага?
Падручнік падкрэслівае паяднанне рэалістычнага і мадэрнісцкага, лірыка-экспрэсіўнага метадаў.
Вопрос 3 из 3
Якую тэму раскрывае «Літоўскі хутарок»?
Твор паказвае, як вайна ўваходзіць у жыццё мірнай сям'і і разбурае звычайны чалавечы свет.