Перейти к содержимому
10 класс
НОВОЕ
Новости
Новости сайта
Тарифы
Беларуская мова 10 класс · § 8

Правапіс галосных о, э, а

Содержание
Главное за минуту

У беларускай мове літары о і э звычайна пішуцца пад націскам, а на іх месцы ў ненаціскных складах часта пішацца а. Пры гэтым існуюць асобныя правілы для спалучэнняў ро, ло, некаторых запазычаных слоў і ўласных назваў.

Что нужно понять

  • Пад націскам звычайна пішуцца о і э: мова, шэлест.
  • У ненаціскных складах на месцы о і э звычайна пішацца а: шэлест - шалясцець.
  • У асобных спалучэннях ро, ло пры змене націску замест о з’яўляецца ы: глотка - глытаць.
  • Э можа пісацца і без націску пасля зацвярдзелых зычных, д і т: рэдактар, дэталь.
  • У пачатку асобных запазычаных слоў захоўваецца э: эра, экзэмпляр.
  • У канцы некаторых нязменных запазычаных слоў пішацца э: купэ, кашнэ.
  • Канцавыя ненаціскныя -эль, -эр у шэрагу агульных назваў перадаюцца як -аль, -ар: шніцаль, камп’ютар; ва ўласных імёнах могуць захоўвацца -эль, -эр.

Видео

Превью видео по теме «Правапіс галосных о, э, а» - Беларуская мова, 10 класс 7:19
Видео доступно после бесплатной регистрации.

Скачать к теме

Материалы по теме доступны после бесплатной регистрации.

Главное по теме

Правапіс о, э, а вызначаецца месцам націску і асобнымі арфаграфічнымі правіламі для розных груп слоў.

Ключевые понятия

Аканне Пераход ненаціскных [о], [э] пасля цвёрдых і зацвярдзелых зычных у [а].
Арфаграфічныя нормы Правілы перадачы вуснага маўлення на пісьме.
Нязменныя словы Словы, якія не змяняюць сваёй формы.

Как это работает

Галосны о ці э апынаецца без націску Дзейнічае асноўнае правіла акання У многіх выпадках пішацца а.
Запазычанае агульнае слова мае ненаціскны канец -эр Канцавая частка падпарадкоўваецца беларускай норме Пішацца -ар, напрыклад камп’ютар.

Что нужно запомнить

  • Спачатку вызначце месца націску, потым праверце выключэнні.
  • Параўноўвайце агульныя назвы і ўласныя імёны асобна.

Проверь себя

Вопрос 1 из 5

Што звычайна пішацца на месцы ненаціскнога о?

У ненаціскных складах на месцы о і э звычайна пішацца а: шэлест - шалясцець.
Вопрос 2 из 5

Якая пара паказвае чаргаванне о з ы?

У асобных спалучэннях ро, ло пры змене націску замест о з’яўляецца ы: глотка - глытаць.
Вопрос 3 из 5

У якім слове э захоўваецца без націску?

Э можа пісацца і без націску пасля зацвярдзелых зычных, д і т: рэдактар, дэталь.
Вопрос 4 из 5

Які канчатак мае запазычанае слова камп’ютар?

Канцавыя ненаціскныя -эль, -эр у шэрагу агульных назваў перадаюцца як -аль, -ар: шніцаль, камп’ютар; ва ўласных імёнах могуць захоўвацца -эль, -эр.
Вопрос 5 из 5

У якім слове правільна захавана канцавое -эр уласнай назвы?

Канцавыя ненаціскныя -эль, -эр у шэрагу агульных назваў перадаюцца як -аль, -ар: шніцаль, камп’ютар; ва ўласных імёнах могуць захоўвацца -эль, -эр.