Правапіс д і дз, т і ц
Содержание
Беларускія літары д, т звычайна абазначаюць цвёрдыя зычныя, а дз, ц - адпаведныя мяккія. Дзеканне і цеканне адбываюцца перад е, ё, ю, я, і і ў пэўных выпадках перад мяккім в. У прыстаўках, суфіксах, запазычаных словах і ўласных назвах дзейнічаюць асобныя правілы.
Что нужно понять
- Перад е, ё, ю, я, і ў многіх беларускіх словах адбываецца дзеканне і цеканне: народ - у народзе, карта - на карце.
- Перад мяккім в магчымыя чаргаванні два - дзве, чэрствы - счарсцвелы.
- У некаторых запазычаных вытворных словах дз, ц ужываюцца перад суфіксамі -ір-, -ёр- і інш.: каманда - камандзір, білет - білецёр.
- У словах дзверы, чацвер, подзвіг літара выбіраецца згодна з вымаўленнем перад мяккім в.
- Прыставачны д і суфіксальны т перад мяккім в захоўваюцца: адвезці, падвязаць, у выдавецтве.
- У многіх запазычаных словах пішуцца д, т: студэнт, універсітэт; у некаторых традыцыйна дз, ц: дзюшэс, цюльпан.
- Ва ўласных назвах напісанне звязана з літаратурным вымаўленнем: Дзікенс, Тэрэза, Хрысціна.
Видео
8:47
Скачать к теме
Главное по теме
Выбар д або дз, т або ц залежыць ад мяккасці гука, яго пазіцыі, марфемы і паходжання слова.
Ключевые понятия
Как это работает
Что нужно запомнить
- Вызначайце, дзе знаходзіцца зычны: у корані, прыстаўцы ці суфіксе.
- Правярайце напісанне запазычанняў асобна ад агульных чаргаванняў.
Проверь себя
Якая форма слова народ ілюструе дзеканне?
У якой пары назіраецца цеканне?
Якое слова захоўвае прыставачны д перад мяккім в?
У якім слове запазычанага паходжання пішацца т, а не ц?
Якое слова ўтрымлівае дз перад мяккім в?