Перейти к содержимому
10 класс
НОВОЕ
Новости
Новости сайта
Тарифы
Беларуская мова 10 класс · § 19

Правапіс вялікай і малой літар

Содержание
Главное за минуту

Вялікая літара ў беларускай мове выкарыстоўваецца ў асабовых імёнах, геаграфічных і іншых уласных назвах, афіцыйных найменнях, назвах свят, твораў, дзяржаўных сімвалаў і ўзнагарод. Малая літара захоўваецца ў агульных назвах, словах з родавым значэннем і шэрагу ўстойлівых выразаў. Для састаўных назваў правілы залежаць ад іх тыпу.

Что нужно понять

  • Імёны, прозвішчы, псеўданімы, клічкі жывёл пішуцца з вялікай літары: Янка Купала, Бурык.
  • Назвы народаў і жыхароў пішуцца з малой літары: беларус, дрыгавічы, мінчанін.
  • У геаграфічных назвах слова з родавым значэннем звычайна мае малую літару: возера Нарач, Гомельская вобласць.
  • У найменнях вышэйшых органаў дзяржаўнай улады вялікімі пішуцца ўсе адпаведныя словы: Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь; у многіх іншых назвах вялікай звычайна з’яўляецца першае слова.
  • У назвах кніг, часопісаў, твораў, вырабаў выкарыстоўваюцца двукоссі; вялікая літара ў састаўнай назве звычайна ставіцца ў першым слове: часопіс «Бярозка».
  • Першая літара ў назвах свят і важных падзей пішацца вялікай: Новы год, Дзень ведаў; некаторыя агульныя назвы перыядаў захоўваюць малую.
  • У назвах дзяржаўных і культурных рэліквій, узнагарод і сімвалаў дзейнічаюць спецыяльныя правілы: Крыж Ефрасінні Полацкай, ордэн Славы, Дзяржаўны сцяг Рэспублікі Беларусь.
  • Прыналежныя прыметнікі ад імёнаў пішуцца з вялікай у адпаведных значэннях: Купалава паэма; у некаторых устойлівых спалучэннях - з малой: рэнтгенаўскі здымак.

Видео

Превью видео по теме «Правапіс вялікай і малой літар» - Беларуская мова, 10 класс 7:59
Видео доступно после бесплатной регистрации.

Скачать к теме

Материалы по теме доступны после бесплатной регистрации.

Главное по теме

Каб правільна выбраць вялікую ці малую літару, трэба адрозніваць уласную назву ад агульнай і ўлічваць тып наймення.

Ключевые понятия

Уласная назва Назва асобнага чалавека, месца, арганізацыі, твора ці іншага індывідуальнага аб’екта.
Агульная назва Слова, якое называе прадметы або з’явы аднаго класа.
Геаграфічная назва Уласная назва геаграфічнага аб’екта.
Прыналежны прыметнік Прыметнік, які абазначае прыналежнасць прадмета пэўнай асобе або істоте.

Как это работает

Слова мае значэнне агульнай назвы народа Для такіх найменняў выкарыстоўваецца малая літара Пішам беларус.
Назва індывідуалізуе канкрэтны геаграфічны аб’ект Уласны кампанент назвы выдзяляецца вялікай літарай Пішам возера Нарач.

Что нужно запомнить

  • Памятайце пра родавыя словы: рака, возера, вобласць, вуліца.
  • Не кожны кампанент састаўной назвы аўтаматычна пачынаецца з вялікай літары.

Проверь себя

Вопрос 1 из 5

Якое слова з пералічаных абазначае нацыянальнасць і пішацца з малой літары?

Назвы нацыянальнасцей з’яўляюцца агульнымі назвамі і пішуцца з малой літары: беларус. Беларусь, Нарач і Мінск - уласныя назвы.
Вопрос 2 из 5

У якім словазлучэнні геаграфічная назва правільна аформлена вялікай і малой літарамі?

Родавае слова возера пішацца з малой літары, а ўласная геаграфічная назва Нарач - з вялікай.
Вопрос 3 из 5

Якое напісанне назвы выдання або вырабу адпавядае правілу?

Назва часопіса бярэцца ў двукоссе і пачынаецца з вялікай літары: часопіс «Бярозка».
Вопрос 4 из 5

Якая назва свята напісана ў адпаведнасці з правілам?

У састаўной назве свята Новы год першае слова пішацца з вялікай літары. Назвы Дзень ведаў, Вялікая субота і Каляды таксама пачынаюцца з вялікай літары.
Вопрос 5 из 5

У якім словазлучэнні прыналежны прыметнік ад уласнага імя напісаны правільна?

Прыналежны прыметнік Купалава, утвораны ад уласнага імя, пішацца з вялікай літары. У астатніх прыкладах такія прыметнікі таксама павінны пачынацца з вялікай літары.