Правапіс прыставак
Содержание
Напісанне прыставак, якія заканчваюцца на зычны, залежыць ад іх будовы і наступнага гука. Ад-, над-, пад-, перад-, аб- захоўваюць апошнюю літару, а ў прыстаўках з-/с-, уз-/ус-, раз-/рас-, без-/бес- выбар з або с звычайна вызначаецца звонкасцю ці глухасцю наступнага зычнага. Існуюць асобныя выпадкі перад галоснымі і пры падваенні зычных.
Что нужно понять
- Прыстаўкі ад-, над-, пад-, перад-, аб- захоўваюць д або б: адкрыць, падказаць, абсыпаць.
- Перад звонкімі і санорнымі зычнымі, а таксама галоснымі звычайна ўжываюцца з-, уз-, раз-, без-: узгадаць, безабаронны.
- Перад глухімі зычнымі пішуцца с-, ус-, рас-, бес-: спісаць, распілаваць, бясшумна.
- Перад каранёвымі а, у, э і ненаціскным і, якое пераходзіць у ы, замест з- пішацца с-: сарганізаваць, сэканоміць, сыграць. Асобныя выключэнні: зымправізаваць, зыначыць.
- На мяжы прыстаўкі і кораня могуць сустракацца дзве аднолькавыя зычныя: бессаромны, аддаць.
- Пры збегу зычных у некаторых словах з’яўляецца беглае а: сабраць, разагнуць.
- Дэз- не змяняецца; у дыз-/дыс- перад галоснай пішацца з, перад зычнай - с: дызасацыяцыя, дысгармонія.
Видео
8:10
Скачать к теме
Главное по теме
Правільна пісаць прыстаўку дапамагаюць аналіз будовы слова, наступны гук і праверка спецыяльных правіл.
Ключевые понятия
Как это работает
Что нужно запомнить
- Не змяняйце д і б у прыстаўках ад-, пад-, аб-.
- Адрознівайце прыстаўкі і пачатак кораня, каб не згубіць падвоеную зычную.
Проверь себя
Якая прыстаўка пішацца нязменна перад глухім зычным?
Якое слова паказвае выбар с перад глухім зычным?
У якім слове на мяжы марфем узнікае падваенне?
Якая прыстаўка не змяняецца ў слове дэзынфекцыя?
Якая форма адпавядае правілу перад пачатковым э кораня?