Перейти к содержимому
10 класс
НОВОЕ
Новости
Новости сайта
Тарифы
Беларуская мова 10 класс · § 30

Ужыванне асабовых займеннікаў, зваротнага займенніка сябе, ужыванне прыназоўніка пры адмоўным займенніку; акцэнталагічныя нормы пры скланенні займеннікаў сам, сама, самы, ніхто, нішто

Содержание
Главное за минуту

Асабовыя займеннікі замяняюць назвы ўдзельнікаў маўлення, а зваротны сябе паказвае на тую самую асобу, што выконвае дзеянне. Адмоўныя займеннікі з ні пішуцца разам, але з прыназоўнікам - асобна ў тры словы: ні з кім. Пры скланенні сам і самы адрозніваюцца месцам націску; ніхто і нішто маюць уласныя акцэнталагічныя асаблівасці.

Что нужно понять

  • Асабовыя займеннікі: я, мы, ты, вы, ён, яна, яно, яны. Формы ты і вы залежаць ад сітуацыі зносін і маўленчага этыкету.
  • Зваротны займеннік сябе мае формы сябе, сабе, сабой і не служыць назвай асобнага ўдзельніка маўлення.
  • Самы выкарыстоўваюць пры ўтварэнні найвышэйшай ступені і для абазначэння крайней мяжы: самы цікавы, з самай раніцы.
  • Сам паказвае на самастойнасць дзеяння або ўзмацняе значэнне назоўніка: сам камандзір.
  • У формах займенніка самы націск застаецца на аснове: сама́га; у ўскосных склонах займенніка сам - на канчатку: само́га, само́му.
  • Адмоўныя ніхто, нішто, ніякі, нічый утвараюцца з ні- і без прыназоўніка пішуцца разам; пры прыназоўніку - ні да каго, ні з кім.
  • Беларускім адпаведнікам рускіх некого і нечего служаць канструкцыі няма каго, няма чаго.
  • Адмоўныя ніхто і нішто скланяюцца як хто і што; у формах нічо́му, ні ад чо́га націск падае на адпаведны склад асновы займенніка.

Видео

Превью видео по теме «Ужыванне асабовых займеннікаў, зваротнага займенніка сябе, ужыванне прыназоўніка пры адмоўным займенніку; акцэнталагічныя нормы пры скланенні займеннікаў сам, сама, самы, ніхто, нішто» - Беларуская мова, 10 класс 7:29
Видео доступно после бесплатной регистрации.

Скачать к теме

Материалы по теме доступны после бесплатной регистрации.

Главное по теме

Ужыванне займеннікаў патрабуе ўлічваць іх значэнне, склонавую форму, прыназоўнік і нарматыўны націск.

Ключевые понятия

Асабовы займеннік Займеннік, які ўказвае на ўдзельніка маўлення або асобу, пра якую гавораць.
Зваротны займеннік Займеннік сябе, які суадносіць дзеянне з асобай, што яго выконвае.
Адмоўны займеннік Займеннік, які выражае адсутнасць асобы, прадмета або прыметы.
Акцэнталагічная норма Правіла пастаноўкі націску ў форме слова.

Как это работает

Паміж ні і адмоўным займеннікам стаіць прыназоўнік Прыназоўнік разрывае напісанне Пішам ні з кім у тры словы.
Займеннік сам змяняецца па склонах У ўскосных формах націск пераходзіць на канчатак Пішам і вымаўляем само́га, само́му.

Что нужно запомнить

  • Адрознівайце самы з націскам на аснове і сам з націскам на канчатку ва ўскосных формах.
  • Прыназоўнік паміж ні і займеннікам змяняе напісанне на асобнае.

Проверь себя

Вопрос 1 из 5

Якое напісанне правільнае пры наяўнасці прыназоўніка?

Ні аддзяляецца прыназоўнікам і пішацца асобна ад займенніка.
Вопрос 2 из 5

Якая форма з націскам на аснове адносіцца да займенніка самы?

У займенніка самы націск ва ўскосных склонах застаецца на аснове.
Вопрос 3 из 5

Якая форма роднага склону займенніка сам нарматыўная?

Ускосныя формы сам маюць націск на канчатку.
Вопрос 4 из 5

Якая форма адпавядае нарматыўнаму націску пры скланенні нішто?

У форме нічо́му націск стаіць на складзе -чо-.
Вопрос 5 из 5

Якое слова з’яўляецца зваротным займеннікам?

Сябе ўказвае на асобу, якая сама з’яўляецца ўдзельнікам дзеяння.