Моўныя нормы і культура маўлення
Содержание
Культура маўлення грунтуецца на захаванні норм беларускай літаратурнай мовы і ўменні выбіраць моўныя сродкі ў адпаведнасці з мэтай і сітуацыяй зносін. Важныя правільнае вымаўленне, націск, правапіс, дакладны выбар слоў і фразеалагізмаў, нарматыўнае словаўтварэнне і ўжыванне граматычных форм.
Что нужно понять
- Арфаэпічныя нормы вызначаюць літаратурнае вымаўленне гукаў і іх спалучэнняў.
- Акцэнталагічныя нормы рэгулююць месца націску ў словах і формах слоў.
- Арфаграфічныя нормы вызначаюць перадачу маўлення на пісьме сродкамі беларускай графікі.
- Лексічныя нормы патрабуюць ужываць словы адпаведна значэнню і стылістычнай афарбоўцы.
- Фразеалагічныя нормы рэгулююць значэнне, спалучальнасць і ўстойлівую форму фразеалагізмаў.
- Словаўтваральныя нормы патрабуюць утвараць словы паводле характэрных для мовы мадэляў.
- Граматычныя нормы патрабуюць правільна ўтвараць і ўжываць граматычныя формы слоў.
- Праверцы норм дапамагаюць слоўнікі і даведнікі, а таксама разбор слоў, граматычных форм і кантэксту выказвання.
- Для культуры маўлення істотна ўлічваць, што моўны сродак можа быць правільным паводле формы, але недарэчным у пэўнай сітуацыі зносін.
- Праца над памылкамі ўключае вызначэнне тыпу нормы, пошук правільнага варыянта і абгрунтаванне выпраўлення.
Видео
7:43
Скачать к теме
Главное по теме
Пісьменнае і дарэчнае маўленне патрабуе сістэмнай праверкі вымаўленчых, лексічных, словаўтваральных і граматычных сродкаў.
Ключевые понятия
Как это работает
Что нужно запомнить
- Правярайце не толькі напісанне слова, але і яго значэнне, форму і дарэчнасць.
- Пры выпраўленні памылкі называйце норму, якой яна супярэчыць.
- Карыстайцеся слоўнікамі і даведнікамі для праверкі складаных выпадкаў.
Проверь себя
Якая норма рэгулюе правільную пастаноўку націску?
Якая норма адказвае за перадачу слова на пісьме?
Што неабходна ўлічваць пры лексічна правільным словаўжыванні?
Якая норма ахоплівае правільнае ўтварэнне форм слова?
Што трэба зрабіць пры аналізе маўленчай памылкі?