Перейти к содержимому
10 класс
НОВОЕ
Новости
Новости сайта
Тарифы
Беларуская мова 10 класс · § 27

Ужыванне назоўнікаў, лік, род якіх не супадаюць у беларускай і рускай мовах; назоўнікаў, якія маюць форму толькі адзіночнага ці толькі множнага ліку; назоўнікаў агульнага роду, нескланяльных

Содержание
Главное за минуту

У беларускай мове лік і род некаторых назоўнікаў не супадаюць з рускімі адпаведнікамі. Назоўнікі могуць мець толькі адзіночную ці множную форму; агульны род залежыць ад полу названай асобы. Род нескланяльных слоў вызначаюць паводле іх значэння, а для абрэвіятур улічваюць іх тып і адпаведную граматычную норму.

Что нужно понять

  • Толькі ў адзіночным ліку звычайна ўжываюцца назвы многіх рэчываў і абстрактных паняццяў: мёд, шчасце, моладзь, калоссе.
  • Толькі множны лік маюць некаторыя назвы парных прадметаў, падзей і адрэзкаў часу: акуляры, шахматы, канікулы, суткі.
  • Сярод адрозненняў з рускай мовай: беларускія клопат, чарніла, макарона - адзіночны лік; паводзіны, дрыжыкі, двайняты - множны.
  • У назоўнікаў, якія маюць толькі форму множнага ліку, род не вызначаецца.
  • Назоўнікі агульнага роду, напрыклад соня, сірата, плакса, называюць людзей рознага полу; дапасаванне залежыць ад асобы.
  • Нескланяльныя назвы асоб атрымліваюць род паводле полу; большасць назваў жывёл мужчынскага роду, а неадушаўлёных агульных слоў - ніякага: паліто, кімано.
  • Род нескланяльнай геаграфічнай назвы суадносяць з родам агульнага слова: Палерма - горад; Ківу - возера.
  • У групе нескланяльных сустракаюцца гукавыя абрэвіятуры на галосны і літарныя абрэвіятуры, напрыклад ДАІ, БДУ.
  • Род можа адрознівацца ад рускага адпаведніка: беларускі яблык - мужчынскі род, рускае яблоко - ніякі; беларуская творчасць - жаночы род, рускае творчество - ніякі.

Видео

Превью видео по теме «Ужыванне назоўнікаў, лік, род якіх не супадаюць у беларускай і рускай мовах; назоўнікаў, якія маюць форму толькі адзіночнага ці толькі множнага ліку; назоўнікаў агульнага роду, нескланяльных» - Беларуская мова, 10 класс 8:15
Видео доступно после бесплатной регистрации.

Скачать к теме

Материалы по теме доступны после бесплатной регистрации.

Главное по теме

Для граматычна правільнага словазлучэння трэба ведаць беларускія формы ліку і роду, а таксама ўласцівасці нескланяльных слоў.

Ключевые понятия

Назоўнік агульнага роду Назоўнік, род якога пры называнні чалавека залежыць ад яго полу.
Зборны назоўнік Назоўнік, які абазначае сукупнасць як адно цэлае.
Нескланяльны назоўнік Назоўнік, які не змяняе формы паводле склонаў.
Абрэвіятура Складанаскарочаная назва.

Как это работает

Назоўнік мае толькі множную форму Формы адзіночнага ліку няма Род у такога назоўніка не вызначаецца.
Назоўнік агульнага роду адносіцца да пэўнай асобы Дапасаваныя словы ўлічваюць пол чалавека Можна граматычна правільна ахарактарызаваць асобу.

Что нужно запомнить

  • Пераклад не гарантуе аднолькавага ліку назоўніка ў дзвюх мовах.
  • Не прыпісвайце род назоўнікам толькі множнага ліку.
  • Для нескланяльных слоў улічвайце, што абазначае назва.

Проверь себя

Вопрос 1 из 5

Якое беларускае слова ўжываецца ў адзіночным ліку, у адрозненне ад рускага адпаведніка?

Беларускае чарніла адзіночнага ліку адпавядае рускаму чернила.
Вопрос 2 из 5

Якое слова мае толькі множны лік?

Акуляры - назва парнага прадмета з формай множнага ліку.
Вопрос 3 из 5

Што вызначае род назоўніка сірата ў кантэксце?

Сірата належыць да назоўнікаў агульнага роду.
Вопрос 4 из 5

Да якога роду адносіцца нескланяльнае паліто?

Паліто належыць да неадушаўлёных нескланяльных агульных назоўнікаў ніякага роду.
Вопрос 5 из 5

Як вызначаюць род нескланяльнага Ківу, калі гэта назва возера?

Род геаграфічнай назвы суадносяць з агульнай назвай аб’екта.