Ужыванне назоўнікаў, лік, род якіх не супадаюць у беларускай і рускай мовах; назоўнікаў, якія маюць форму толькі адзіночнага ці толькі множнага ліку; назоўнікаў агульнага роду, нескланяльных
Содержание
У беларускай мове лік і род некаторых назоўнікаў не супадаюць з рускімі адпаведнікамі. Назоўнікі могуць мець толькі адзіночную ці множную форму; агульны род залежыць ад полу названай асобы. Род нескланяльных слоў вызначаюць паводле іх значэння, а для абрэвіятур улічваюць іх тып і адпаведную граматычную норму.
Что нужно понять
- Толькі ў адзіночным ліку звычайна ўжываюцца назвы многіх рэчываў і абстрактных паняццяў: мёд, шчасце, моладзь, калоссе.
- Толькі множны лік маюць некаторыя назвы парных прадметаў, падзей і адрэзкаў часу: акуляры, шахматы, канікулы, суткі.
- Сярод адрозненняў з рускай мовай: беларускія клопат, чарніла, макарона - адзіночны лік; паводзіны, дрыжыкі, двайняты - множны.
- У назоўнікаў, якія маюць толькі форму множнага ліку, род не вызначаецца.
- Назоўнікі агульнага роду, напрыклад соня, сірата, плакса, называюць людзей рознага полу; дапасаванне залежыць ад асобы.
- Нескланяльныя назвы асоб атрымліваюць род паводле полу; большасць назваў жывёл мужчынскага роду, а неадушаўлёных агульных слоў - ніякага: паліто, кімано.
- Род нескланяльнай геаграфічнай назвы суадносяць з родам агульнага слова: Палерма - горад; Ківу - возера.
- У групе нескланяльных сустракаюцца гукавыя абрэвіятуры на галосны і літарныя абрэвіятуры, напрыклад ДАІ, БДУ.
- Род можа адрознівацца ад рускага адпаведніка: беларускі яблык - мужчынскі род, рускае яблоко - ніякі; беларуская творчасць - жаночы род, рускае творчество - ніякі.
Видео
8:15
Скачать к теме
Главное по теме
Для граматычна правільнага словазлучэння трэба ведаць беларускія формы ліку і роду, а таксама ўласцівасці нескланяльных слоў.
Ключевые понятия
Как это работает
Что нужно запомнить
- Пераклад не гарантуе аднолькавага ліку назоўніка ў дзвюх мовах.
- Не прыпісвайце род назоўнікам толькі множнага ліку.
- Для нескланяльных слоў улічвайце, што абазначае назва.
Проверь себя
Якое беларускае слова ўжываецца ў адзіночным ліку, у адрозненне ад рускага адпаведніка?
Якое слова мае толькі множны лік?
Што вызначае род назоўніка сірата ў кантэксце?
Да якога роду адносіцца нескланяльнае паліто?
Як вызначаюць род нескланяльнага Ківу, калі гэта назва возера?